سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
31
قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)
و هر يك از شش صيغه غائب و حاضر سه صيغه در آنها براى مذكّر و سه صيغه ديگر براى مؤنّث است . و دو صيغه متكلّم ، يكى متكلّم وحده بوده و ديگرى متكلّم مع الغير است . و هر يك از سه صيغه مذكّر و مؤنّث فاعل آنها يا مفرد بوده و يا تثنيه و يا جمع مىباشد و امّا صيغه متكلّم وحده صرفا مفرد است ولى از نظر استعمالش در فاعل مذكّر و مؤنّث مشترك مىباشد ، باينمعنا كه هم مذكّر ميتواند در مقام اخبار از فعل خود آن صيغه را استعمال كند و هم مؤنّث چنانچه صيغه متكلّم مع الغير از اين نظر همينطور است ولى از جهت ديگر با اين صيغه فرق دارد و آن اينستكه : صيغه متكلّم مع الغير را در مفرد هرگز نميتوان استعمال نمود بلكه مشترك بين تثنيه و جمع مىباشد . صرف فعل ماضى از ماده نصر مذكّر غائب / نصر / يارى كرد يك مرد غائب در زمان گذشته . نصرا / يارى كردند دو مرد غائب در زمان گذشته . نصروا / يارى كردند مردان غائب در زمان گذشته . مؤنّث غائب : / نصرت / يارى كرد يك زن غائب در زمان گذشته . نصرتا / يارى كردند دو زن غائب در زمان گذشته . نصرن / يارى كردند زنان غائب در زمان گذشته . مذكّر حاضر : نصرت / يارى كردى تو يك مرد حاضر در زمان گذشته . نصرتما / يارى كرديد شما دو مرد حاضر در زمان گذشته . نصرتم / يارى كرديد شما مردان حاضر در زمان گذشته .