سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

29

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى)

علم ، ظنّ . 3 - فعل متعدّى به سه مفعول : و آن اينستكه سه مفعول در قوام معنايش دخيل باشند مثل : اعلم ، ارى . تقسيم دوّم : معلوم و مجهول فعل متعدّى از نظر اسناد معنايش بفاعل يا به غير آن بر دو قسم است ؛ 1 - معلوم . 2 - مجهول . معلوم : آنست كه معنايش را بفاعل اسناد دهند مانند : ضرب زيد ( زد زيد ) ، نصر عمرو ( كمك كرد عمرو ) ، كتب بكر ( نوشت بكر ) . مجهول : آنست كه معنايش را به غير فاعل اسناد داده و در آن هرگز نامى از فاعل نبرند همچون : ضرب عمرو ( زده شد عمرو ) ، نصر زيد ( كمك شد زيد ) ، كتبت رسالة ( نوشته شد نامه ) . « نتيجه » در نتيجه بايد كلمه « قل » را اينطور تجزيه نمود : 1 - لفظ است نه مطلق صوت . 2 - لفظ مستعمل است نه مهمل . 3 - فعل است نه اسم و حرف . 4 - در اعراب و بنائش اختلاف است نه اينكه اعراب يا بنائش مسلّم باشد . 5 - مشتق است نه جامد . 6 - متصرّف است نه غير متصرّف .