سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
330
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
كه بر تهديد مخاطب دلالت دارد و بخاطر ايذاء مخاطب نسبت به متكلّم ، وى ( متكلم ) او را مورد وعيد و تهديد قرار داده و لازمه آن اين استكه تهديد به هركسى كه ايذاء از او صادر شده متوجّه مىباشد حال اگر عبارت مزبور را استعمال كرده و از آن تهديد مخاطب و غير او مراد باشد كلام مذكور كنايه است و اگر آن را به كار برده و تنها تهديد غير مخاطب بسبب ايذاء مقصود باشد استعمال ياد شده مجاز است و مجوّز اين استعمال علاقهاى استكه بين مخاطب و غير مخاطب در اشتراك داشتن در ايذاه مىباشد اعم از آنكه اين اشتراك تحقيقى بوده و يا فرض و تقدير باشد . البتّه مشروط باينكه قرينهاى كه بر عدم اراده مخاطب دلالت كند در بين باشد . شرح فارسى : توضيح قوله : قد يكون مجازا : يعنى در موردى كه قرينه بر عدم اراده معناى حقيقى قائم باشد . قوله : و لا بد فيهما : يعنى در هردو صورت و آن صورتى كه مخاطب و غير مخاطب جميعا مراد باشند و صورتى كه تنها غير مخاطب اراده شده است . متن فصل اطبق البلغاء على ان المجاز و الكناية ابلغ من الحقيقية و التّصريح ، لانّ الانتقال فيهما من الملزوم الى اللّازم فهو كدعوى الشئ ببيّنة .