سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

327

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

قوله : جبان الكلب : بين جبن و ترس سگ و مضافيّت وسائط بسيار است و آنها عبارتند از : 1 - جرئت نداشتن سگ . 2 - انس سگ با مردم و واردين . 3 - كثرت مخالطت و آميزش واردين . 4 - كثرت ميهمانان . قوله : و مهزول الفصيل : بين لاغرى بچّه شتر و مضافيّت وسائط بسيارى است و آنها عبارتند از : 1 - نبودن شير . 2 - كثرت شاربين شير . 3 - كثرت ميهمانان . قوله : كعريض القفاء : يعنى گردن پهن ، مثال است براى كنايه‌اى كه وسائط در آن معدوم است . زيرا از بلاهت به پهن‌گردن بودن كنايه آورده شده لذا وقتى گفتند : فلان عريض القفاء يعنى فلانى ابله است و چنانچه معلوم و روشن است بين ايندو واسطه‌اى وجود ندارد . قوله : و عريض الوسادة : يعنى بالش پهن ، مثال است براى كنايه‌اى كه بين معناى كنائى و اصلى يك واسطه وجود دارد چه آنكه عريض بودن بالش كنايه از پهناى گردن و آن كنايه از ابله بودن مىباشد . متن و التّعريض قد يكون مجازا كقولك : آذيتنى فستعرف و انت تريد انسانا مع المخاطب دونه و ان اردتهما