استعاره تحقيقيّه نيز با تمثيل منافى بوده و بدين ترتيب صحيح نيست تمثيل را فرد و مصداق آن قرار دهيم . جواب شارح از اشكال مصنف به سكاكى شارح گويد : جواب از شكال مذكور اينستكه سكّاكى تمثيل را قسمى از مطلق استعاره قرار داده نه استعاره‌اى كه مجاز مفرد مىباشد و اگر گفتيم تمثيل قسمى از مطلق استعاره تصريحيّه است لازمه‌اش اين نيست كه مجاز مفرد باشد . و اينكه مجاز مفرد را به استعاره و غير آن تقسيم كرده‌اند موجب آن نميشود كه استعاره مجاز مفرد باشد نظير اينكه مىگوئيم : ابيض يا حيوان است و يا غير حيوان و حيوان گاهى ابيض بوده و زمانى ابيض نميباشد . از اين گذشته صريح كلام سكّاكى در كتاب مفتاح اينستكه : مجازى كه منقسم به اقسام است مجاز مفردى كه به [ الكلمة المستعملة فى غير ما وضعت له ] تفسير شده نميباشد . وى بعد از تعريف مجاز گفته است : مجاز از نظر گذشتگان بر دو قسم است : لغوى و عقلى . لغوى نيز بر دو قسم است : الف : قسمى كه به معناى كلمه راجع است . ب : قسمى كه به حكم كلمه راجع است .