است به [ لخرج ] . قوله : اشارة الى انّه لا يشترط الخ : ضمير در [ انّه ] به معناى شأن مىباشد . قوله : اللّزوم الخارجى : لزوم خارجى آنست كه معناى التزامى بطورى بوده كه هرگاه مسمّى و موضوع‌له در خارج تحقّق يابد آن نيز در خارج حاصل شود . قوله : كالعمى : مثال است براى نفى يعنى لزوم ذهنى نه منفى يعنى لزوم خارجى . قوله : لانه عدم البصر الخ : ضمير در [ لانه ] به عمى عود مىكند يعنى عمى عبارتست از عدم البصر بنحو قيد و مقيّد نه جزء و كل پس [ بصر ] قيد است براى عدم ( عمى ) و بمقتضاى [ تقيّد جزء و قيد خارج ] بصر معنائى است خارج از عمى ولى لازمه ذهنى آن مىباشد . قوله : عمّا فى شأنه ان يكون بصيرا : همچون انسان كه شأن بصير بودن را دارد بخلاف جدار كه اين شانيّت و قابليّت را واجد نيست لذا نه بصير به آن اطلاق مىشود و نه اعمى . قوله : مع التّنافى بينهما : يعنى بين عمى و بصر . قوله : و من نازع فى اشتراط الخ : مقصود از منازع ابن حاجب در كتاب مختصر الاصول مىباشد . قوله : فكانّه اراد : ضمائر به [ من موصوله ] راجعند . قوله : بمعنى عدم انفكاك تعقّله : يعنى تعقل لازم . قوله : اشار الى انّه ليس المراد : ضمير در [ انّه ] به معناى [ شأن ] مىباشد .