سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
372
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)
جوابش اينست كه گفته شود : او كريم است يا صفتى از صفات ديگر را بياورند . و بواسطه كلمه [ من ] از جنس ذوى العقول پرسيده مىشود چنانچه مىگوئى : من جبريل ؟ يعنى از چه جنس است آيا بشر بوده يا ملك و يا جن مىباشد ؟ مصنف گويد : در آنچه سكاكى بيان كرده مناقشه و اشكال داريم . شارح گويد : و در سئوال از جنس ، پرسش از ماهيت و حقيقت داخلست يعنى به گفته سكاكى سئوال از حقيقت را نيز با [ ما ] مىنمايند مانند : ما الكلمة ؟ يعنى كلمه از چه جنس الفاظ مىباشد ؟ و جواب آن اينست كه گفته شود : لفظ موضوع مفرد مىباشد . و سپس در ذيل [ و فيه نظر ] مىگويد : وجه آن اينست كه : قبول نداريم كلمه [ من ] براى سئوال از جنس بوده و اينكه در جواب ( من جبريل ) گفتن : ملك صحيح باشد بلكه در جواب بايد بگوئيم : ملك من عند اللّه ، مأتى بالوحى و نيز ديگر خصوصيات چيزى را بايد آورد تا بدين وسيله مشخّص و متعين گردد . شرح فارسى : توضيح قوله : و قال السكاكى : يعنى سكاكى در مقام بيان فرق بين [ ما ] و [ من ] مقاله مذكور را گفته است . قوله : و جوابه كتاب : ضمير مجرورى در [ جوابه ] به ما عندك