و در مضارع معناى تحضيض حاصل گردد مثل : هلّا تقوم . و گاهى بواسطه كلمه [ لعلّ ] تمنى صورت مىگيرد كه در اين فرض به آن حكم [ ليت ] اعطاء مىشود مانند : لعلى احج ، فازورك ( بنصب ازورك ) چه آنكه مرجوّ امرى است كه از حاصل شدن و تحقق يافتن بعيد مىباشد . شارح گويد : سكاكى گفته است : گويا حروف تنديم و تحضيض يعنى : هلّا و الّا ( الا همان و [ هلا ] است منتهى هاء را بهمزه قلب كرده‌اند ) و لو لا و لو ما از ايندو اخذ شده‌اند : كلمه [ مأخوذة منهما ] خبر است براى [ كانّ ] يعنى گويا اين حروف را [ هل ] و [ لو ] كه براى تمنى است در حالى كه با [ لا ] و [ ما ] زائده تركيب شده‌اند اخذ گرديده‌اند . سپس گويد : كلمه [ لتضمينهما ] علّتست براى [ مركبتين ] . پس از آن مىنويسد : تضمين عبارتست از قرار دادن شيئى را در ضمن شيئ ديگر چنانچه وقتى مىگوئى : ضمنت الكتاب كذا كذا بابا يعنى آن را متضمّن آن ابواب قرار دادم . و حاصل مراد اينست كه : غرض مطلوب از اين تركيب و التزام به آن اينست كه هل و لو را متضمن معناى تمنى قرار مىدهم تا از آن معناى تنديم و تخضيض متولد شود . كلمه [ ليتولّد ] علّتست براى [ تضمينهما ] يعنى :