سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
15
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى)
مشتمل بر قرعه مىباشد . اين خبر دلالت دارد بر اينكه حلال مشتبه به حرام را بوسيله قرعه مىتوان ممتاز و مشخّص نمود . 2 - اجتناب از تمام اطراف واجب است و اين وجوب از باب مقدّمه واجب مىباشد . 3 - ارتكاب تمام اطراف باستثناى طرف اخير جايز مىباشد چه آنكه اگر شخص طرف اخير را نيز مرتكب شود حين ارتكاب يقين پيدا مىكند كه حرام را مرتكب شده است لذا براى احتراز از چنين پيشآمدى خصوص طرف اخير را نبايد مرتكب شود . سپس مرحوم صاحب قوانين طبق اين نقل فرمودهاند : برخى از اصوليون ارتكاب جميع اطراف را مباح و حلال دانستهاند و دليلشان اين مضمون است كه بطور مستفيض در اخبار و احاديث وارد شده : اذا اشتبه عليك الحلال و الحرام فانت على حلّ حتّى تعرف الحرام بعينه . و اين رأى از نظر ما عقلا و نقلا اقوى به نظر مىرسد و ممكنست خبر قرعه را بر استحباب حمل كرده يا در صورت وجوب در خصوص همان ماده يعنى اشتباه موطوئه در قطيع و گله گوسفند به آن عمل كرده و در غير آن بمضمون مستفيض مذكور ملتزم شويم . البته ناگفته نماند كه اجتناب از تمام اطراف در شبهه محصوره احوط مىباشد . پايان كلام صاحب قوانين ( ره ) مقام مرحوم محقّق بارفروشى مرحوم محقّق بارفروشى در شرح كبير مىفرماين : ظاهر عبارت بعضى و صريح كلام برخى از اصوليون آنست كه محلّ نزاع در جواز و