لا تكرمنى فلا اكرمك . پس اخبار بعدم اكرام مخاطب حكم اخبارى است كه لازمه خصوصيّتى است كه از معناى منطوقى به شرحى كه داديم استفاده مىگردد . مفهوم موافق و مخالف مقصود از مفهوم مخالف آنست كه از نظر سلب و ايجاب بين مفهوم و منطوق اختلاف باشد مانند دو مثالى كه گذشت چه آنكه در مثال اوّل منطوق مثبت است چون گفته‌ايم اگر زيد آمد اكرامش بكن ولى مفهوم آن منفى مىباشد زيرا در مفهوم گفته‌ايم اگر زيد نيامد اكرامش مكن . و مراد از مفهوم موافق آنست كه بين مفهوم و منطوق از حيث سلب و ايجاب اختلاف نباشد مانند مثال معروف و لا تقل لهما افّ يعنى به پدر و مادر حقّ ندارى حتّى روى درهم بكشى . اين جمله مفهومش اينست كه : و لا تضربهما چه آنكه وقتى روى درهم كشيدى جايز نباشد قطعا زدن مشروع نيست و هر دو منفى هستند . نتيجه گفتار مرحوم مصنّف مىفرماين : در نتيجه بايد بگوئيم : مفهوم جمله « إن جاءك زيد فاكرمه » در صورتى كه به آن قائل باشيم عبارتست از جمله شرطيّه‌اى كه اوّلا سالبه بوده و ثانيا به ملاحظه شرط و جزائش لازمه منطوق جمله مذكور مىباشد و همان خصوصيّتى كه در منطوق اعتبار شده و طىّ آن انشاء وجوب اكرام را مترتّب بر وجود مجىء قرار داده‌اند عينا در مفهوم نيز لحاظ گرديده با اين تفاوت كه انشاء عدم وجوب اكرام را بر عدم وجود مجىء مترتّب ساخته‌اند . پس بايد صحيح باشد كه بگوئيم : مفهوم عبارتست از حكمى كه در عبارت و لفظ ذكر نگرديده همان‌طورىكه حكم به عدم وجوب اكرام در عبارت