سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
1594
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى)
ترجمه : شايسته نبودن اختلاف در تعريف مفهوم مرحوم مصنّف مىفرماين : و در تعريف مفهوم بين اعلام نقض و ابرام و اشكال و جواب مطرح و ردّ و بدل شده با اينكه مقام تعريف شايسته براى آن نبوده و چنين موقعيّتى را ندارد چنانچه در غير اين مقام به آن قبلا اشاره نمودهايم . و وجه شايسته نبودن اشكال و جواب آنست كه اينگونه تعاريف از قبيل شرح الاسم و تفسير لغتى به لغت ديگر و تبديل لفظى به لفظ آخر مىباشد . سپس مىفرماين : از بيان و اظهارى كه در اينجا نموديم روشن و آشكار گرديد كه تفاسير ديگرى كه براى مفهوم گرديده در چه حال بوده و جاى آن نيست كه آنها را مورد نقض و سپس ابرام قرار داد فلذا چندان ارزش و اهميّتى براى تعرّض و بيان آنها نديده و خود را مكلّف بايراد آنها نمىدانيم چنانچه بيان اين نكته كه مفهوم آيا از صفات مدلول بوده يا موصوفش دلالت است خيلى حائز اهميّت نمىباشد گرچه آن را از صفات مدلول دانستن به نظر نزديكتر مىآيد . و اينكه آن را صفت دلالت قرار دادهاند و در برخى از اطلاقات و عبارات احيانا به آن تصريح گرديده ظاهرا از باب وصف به حال متعلّق موصوف است يعنى اگرچه آن را صفت دلالت قرار دادهاند ولى در واقع موصوف حقيقى آن متعلّق دلالت يعنى مدلول مىباشد . تحرير و شرح قوله : و قد وقع فيه النّقض و الابرام : ضمير در « فيه » به تعريف مفهوم راجع است .