پس مجموع اقسام عرض نه قسم مىشود . واسطه و اقسام آن واسطه بر سه قسم است : 1 - واسطه در ثبوت . 2 - واسطه در اثبات . 3 - واسطه در عروض . واسطه در ثبوت عبارتست از علّت ثبوت عرض براى معروضش همچون آتش و خورشيد كه واسطه در ثبوت حرارت براى آب هستند يعنى علّت گرمى براى آب مىباشند . واسطه در اثبات آنست كه علم به آن علّت است براى علم بثبوت عرض براى معروض همچون حد وسط در قياسات نظير : العالم متغيّر ، و كلّ متغيّر حادث ، فالعالم حادث . در اين مثال « متغيّر » واسطه در اثبات حدوث براى عالم است . واسطه در عروض آنست كه عرض حقيقتا قائم به آن بوده و مجازا اسنادش را به ذو الواسطه مىدهند مانند كشتى كه حركت حقيقتا قائم به آن و مجازا به جالس آن نسبت داده مىشود . مؤلّف گويد : بعد از ملاحظه و در نظر گرفتن اقسام اعراض و وسائط مىگوييم : طبق تعريف مرحوم مصنّف عرض ذاتى آن است كه بدون واسطه در عروض بر ذاتى عارض گردد و به عبارت ديگر : مناط ذاتى بودن عرض آنست كه واسطه در عروض نداشته باشد اعم از آنكه اساسا بدون واسطه بوده يا واسطه داشته ولى واسطه‌اش از قبيل واسطه در ثبوت باشد ازاين‌رو حرارت براى آب از قبيل عرض ذاتى مىشود چه آنكه واسطه در آن از نوع واسطه در ثبوت است نه عروض و ملاك غريب بودن