مفعولى به « احدها » راجع است . قوله : بدل من اللّفظ بفعله : يعنى بدل من التّلفّظ بفعله . قوله : ذكرهما فى الكافية : ضمير فاعلى در « ذكرهما » به مصنّف و ضمير مفعولى به مورد سوّم و چهارم راجع است . متن : « 142 » و اخبروا باثنين او باكثرا * عن واحد كهم سراة شعراء تجزيه و تركيب واو : عاطفه اخبروا : فعل ماضى ، از باب افعال ، صيغه جمع ، ضمير بارز فاعل آن مىباشد . باثنين : باء جارّه به معناى مصاحبت است و كلمه « اثنين » مجرور به آن بوده و جار و مجرور متعلّق است به « اخبروا » . او : عاطفه باكثرا : معطوف است به « اثنين » و الفش الحاقى است . عن : از حروف جارّه واحد : مجرور به « عن » و جار و مجرور متعلّق است به اخبروا . كاف : حرف جارّ و مجرورش كه « قولك » باشد محذوف است . هم : ضمير منفصل مرفوع ، صيغه جمع ، مبتداء . سراة : جمع سرى بفتح سين و كسر راء و تشديد ياء به معناى شريف ، خبر اوّل براى « هم » . شعراء : جمع شاعر ، خبر دوّم براى « هم » . ترجمه : و از مبتداء واحد با دو يا بيشتر از آن خبر مىدهند مانند : هم سراة ، شعراء .