فالاوّل ، حذف الخبر ، منه ، حتم ، نحو : لو لا زيد لاتيتك اى موجود . و الثّانى حذفه جايز اذا دلّ عليه دليل بخلاف ما اذا لم يدلّ نحو : لو لا قومك حديثو عهد بالاسلام لهدمت الكعبة و جعلت لها بابين . ترجمه و شرح : پاره‌اى از موارد وجوب‌حذف خبر مصنّف گويد : بعد از لو لا حذف شدن خبر غالبا حتمى و واجب مىباشد . شارح گويد : مقصود از « لو لا » لولاى امتناعيّه بوده كه برسر مبتداء و خبر داخل مىشود نه لولاى تخصيصيّه كه اختصاص بافعال دارد و مراد از كلمه « غالبا » قسم غالب از « لو لا » مىباشد چه آنكه لو لا بردو قسم است : الف : قسمى كه جواب آن بمجرّد وجود مبتدائيكه بعدش قرار گرفته ممتنع الوجود مىگردد و آن فرد غالب از « لو لا » مىباشد مانند كلامى كه از ثانى نقل شده : لو لا علىّ لهلك عمر « اگر على عليه الصّلوة و السّلام نمىبود قطعا عمر هلاك مىگرديد » . شاهد در « لو لا » است كه خبر بعد از آن حذف شده و تقدير كلام « لو لا علىّ موجود » مىباشد و در اين تركيب « لهلك عمر » جواب است براى « لو لا » كه بمجرّد وجود مبتداء بعد از « لو لا » يعنى « على » عليه السّلام جواب مزبور ممتنع گرديده و بدين‌ترتيب هلاكت عمر منتفى و ممتنع شده است . ب : قسمى كه جواب آن بخاطر نسبت خبر به مبتداء ممتنع الوجود مىباشد و آن فرد قليل و نادر از « لولا » مىباشد . و بهرتقدير در قسم اوّل حذف خبر حتمى و واجب است مانند مثال : لو لا زيد لاتيتك ( اگر زيد نمىبود هرآينه نزد تو مىآمدم ) كه تقدير : لو لا زيد