سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
447
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
تجزيه و تركيب كذا : جار و مجرور ، متعلّق است به « ملتزم » مقدّر . اذا : ظرفيّه شرطيّه ، منصوب است به جوابش كه « يجب تقديم الخبر » بوده و محذوف مىباشد . عاد : فعل ماضى ، شرط براى « اذا » عليه : جار و مجرور ، متعلّق به « عاد » و ضمير مجرورى به « خبر » برمىگردد . مضمر : به صيغه اسم مفعول ، فاعل است براى « عاد » ممّا : جار و مجرور ، متعلّق به « عاد » . به : جار و مجرور ، متعلّق به « يخبر » و ضمير مجرورى به « مضمر » برمىگردد . عنه : جار و مجرور ، متعلّق به « يخبر » و ضمير مجرورى به مبتداء راجع است . مبينا : به صيغه اسم فاعل ، منصوب است بنابر آنكه حال باشد از ضمير مجرورى در « به » . يخبر : فعل مضارع مجهول . ترجمه : و همچنين در وقتى كه از مبتداء ضميرى به خبر عود نمايد تقديم خبر برمبتداء واجب مىباشد . شرح عربى : كذا ، يجب تقديم الخبر ، اذا عاد عليه ، اى على ملابسه ، مضمر ممّا ، اى من مبتدء ، به عنه مبينا يخبر ، نحو : فى الدّار صاحبها . اذ لو اخّر عاد الضّمير على متأخّر لفظا و رتبة .