سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
403
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
متن : « 120 » و ان تكن ايّاه معنى اكتفى * بها كنطقي اللّه حسبى و كفى تجزيه و تركيب ان : حرف شرط . تكن : فعل مضارع ، مجزوم به « ان » فعل شرط و ضمير مستتر در آن اسمش مىباشد . ايّاه : ضمير منصوبى ، خبر « تكن » . معنى : تميز از نسبت « تكن » به « ايّاه » . اكتفى : فعل ماضى و از نظر معنا مضارع بوده ، جواب « ان » و ضمير مستتر در آن به مبتداء راجع است . بها : جار و مجرور ، متعلّق است به « اكتفى » و ضمير مجرورى به « جمله » عائد است . كنطقى : يعنى كقولك : نطقى اللّه حسبى و كفى ، پس نطقى مبتداء بوده و جمله « اللّه حسبى » خبر آن مىباشد و جمله « كفى » معطوف است به « حسبى » . ترجمه : و اگر جمله خبر از حيث معنا همان مبتداء باشد ، مبتداء به همان اكتفاء كرده و رابط لازم ندارد مانند نطقى اللّه حسبى و كفى . شرح عربى : و ان تكن ، الجملة ، ايّاه معنى اكتفى ، المبتداء بها ، كنطقى ، اى منطوق ، اللّه حسبى و كفى . ترجمه و شرح : مصنّف گويد : و اگر جمله از حيث معنا با مبتداء متّحد باشد ، مبتداء به همان اكتفاء مىنمايد مانند : نطقى اللّه حسبى و كفى .