سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
399
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
مصنّف گويد : مانند : اللّه برّ ( خداوند نيكوكار است ) و نيز مثل : الايادي شاهدة له ( نعمتها شاهد است براى نيكوكار بودنش ) . شارح گويد : كلمه « برّ » يعنى به بندگانش احسانكننده است و لفظ « الايادى » يعنى نعمتها . سپس مصنّف گويد : خبر بردو قسم است : مفرد و جمله . شارح گويد : مقصود از خبر مفرد آنست كه عوامل برآن مسلّط بوده و بتوانند در لفظ آن تأثير بگذارند بنابراين تعريف مزبور شامل چند امر ذيل مىشود : الف : خبر جامدى كه معمول نمىپذيرد مانند : هذا زيد . ب : خبرى كه جامد بوده و عمل جرّ نموده مانند : زيد غلام عمرو . ج : خبر مشتقّى كه عمل رفع نموده مثل : زيد قائم ابوه . د : خبر مشتقّى كه عمل نصب كرده همچون : هذا ضارب ابوه عمرا . قوله : كاللّه برّ : شاهد در « برّ » است كه خبر است براى مبتداء اسمى يعنى « اللّه » . قوله : و الايادى شاهدة له : شاهد در « شاهدة » است كه خبر براى مبتداء اسمى يعنى « الايادى » مىباشد . قوله : و المراد به : ضمير در « به » به مفرد راجع است . قوله : فيشمل : ضمير مستتر به مفرد راجع است . قوله : هذا زيد : شاهد در « زيد » است كه خبر مفرد براى « هذا » بوده و معمول برايش نيست . قوله : كزيد غلام عمرو : شاهد در « غلام » است كه خبر مفرد براى « زيد » بوده و در عمرو عمل جرّ نموده است .