تفصيل و شرح موصولات حرفى لفظ ان بفتح همزه و سكون نون از موصولاتى بوده كه لازم و واجب است صله‌اش فعل متصرّف باشد اعمّ از آنكه ماضى يا مضارع و يا امر فرض شود . سؤال شرطى كه ذكر شد كلّى نيست زيرا بسا صله « ان » فعل غير متصرّف آمده نظير آنچه در آيه ( 32 ) از سوره نجم مىباشد : و ان ليس للانسان الّا ما سعى . يا آنچه در آيه ( 185 ) از سوره اعراف آمده : و ان عسى ان يكون . چه آنكه « ليس » در آيه اوّل و « عسى » در آيه دوّم صله براى « آن » واقع شده و هردو فعل غير متصرّف مىباشند پس از وقوع فعل غير متصرّف بعنوان صله براى « ان » در ايندو آيه كشف مىكنيم كه شرط ياد شده صحيح نيست . جواب شارح در جواب از اين سؤال مىگويد : و امّا « ان » در ايندو آيه موصول حرفى نبوده بلكه مخفّفه از مثقّله است يعنى از حروف مشبّهة بالفعل است كه مشرط و به شرط مذكور نيست . و امّا انّ بفتح همزه و تشديد نون صله‌اش اسم و خبر آن مىباشد و در صورتى كه مخفّف شده و تشديد نون ساقط گردد باز صله‌اش اسم و خبرش بوده ولى شرط است كه در اين صورت اسمش حذف گردد چنانچه شرح آن عنقريب مىآيد . و امّا لو : بفتح لام و سكون واو از موصولات حرفى بوده كه صله‌اش مىبايد فعل باشد اعمّ از آنكه ماضى بوده يا مضارع باشد ولى غالبا اين كلمه پس از ماده « ودّ » به معناى دوست داشتن و شفقّت نمودن و يا كلمه‌اى كه از نظر معنا شبيه به اين لفظ باشد قرار مىگيرد .