سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
275
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
ترجمه و شرح : تبصره مصنّف گويد : در اعلام شايع است كه به صورت مضاف و مضاف اليه باشند مانند دو مثال : عبد شمس و ابى قحافه . شارح گويد : مقصود اينستكه اعلام شخصى غالبا به صورت تركيب اضافى هستند نظير عبد شمس كه علم است براى برادر هاشم بن عبد مناف و نيز مثل ابو قحافه كه علم است براى پدر ابو بكر . تنبيه برخى از اهل دقّت گفتهاند : اگرچه مشهور است كه از مثال نبايد سؤال نمود ولى در عين حال گوئيم : اينكه مصنّف دو مثال آورده است جهتش اينستكه بدينوسيله بگويد : جزء اوّل گاهى كنيه بوده همچون ابو قحافه و زمانى غير كنيه مانند عبد شمس و نيز گاهى معرب بحركات بوده همچون « عبد شمس » و زمانى معرب بحروف مىباشد نظير « ابو قحافه » . و نيز در برخى اوقات جزء دوّم منصرف بوده نظير « عبد شمس » و گاهى غير منصرف مىباشد مانند ابو قحافه . متن : « 79 » و وضعوا لبعض الاجناس علم * كعلم الاشخاص لفظا و هو عمّ