و : ضمير متكلّم . ضمير متكلّم نيز خود بردو قسم مىباشد : ز : متكلّم وحده مانند : انا . ح : متكلّم مع الغير مانند : نحن . ضمير متّصل نيز خود داراى دو تقسيم است : تقسيم اوّلى براى ضمير متّصل ضمير متّصل بتقسيم اوّلى بردو قسم است : ط : ضمير متّصل بخصوص فعل و آن ضمائر فاعلى هستند مانند : ضربت ، ضربت ، ضربت . ى : ضمير متّصل بهرسه قسم كلمه مانند كاف كه هم بفعل متّصل شده مانند ضربك و هم باسم وصل گشته نظير ابوك و هم به حرف منضمّ مىگردد مانند بك . تقسيم دوّمى براى ضمير متّصل ضمير متّصل بتقسيم دوّمى برسه قسم است : ك : ضمير متّصل مرفوع مانند تاء در ضربت . ل : ضمير متّصل منصوب مانند هاء در ضربه . م : ضمير متّصل مجرور مانند هاء در ابوه و منه . ضمير منفصل نيز بردو قسم است : ن : ضمير منفصل مرفوع مانند : هو و انت . س : ضمير منفصل منصوب مانند : ايّاه و ايّاها . و مجموع ضمائر متّصل و منفصل از نظر رفعى و نصبى و جرّى پنج قسم مىشوند زيرا سه قسم تعلّق به ضمير متّصل دارد و آنها عبارتند از :