سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
168
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
ما لا ينصرف . و يروى بالاوجه الثّلاثة قوله « تنوّرتها من اذرعات و اهلها . ترجمه و شرح : ملحقات جمع با الف و تاء مصنّف گويد : و همچنان است كلمه « اولات » . شارح گويد : يعنى و مانند جمع مؤنّث سالم است در اينكه نصبش بكسره بايد باشد لفظ « اولات » كه به معناى صاحبات است مانند آنچه در آيه شريفه ( 6 ) از سوره طلاق آمده : و ان كنّ اولات حمل يعنى اگر باشند زنان صاحبان حمل و فرزند الى آخر . شاهد در « اولات » است كه خبر براى « كنّ » واقع شده و نصب آن بكسره مىباشد . سپس مصنّف گويد : و جمع با الف و تائى كه علم براى مفردى قرار داده شده باشد مانند لفظ « اذرعات » اين اعراب كه نصبش بكسره باشد در آن مقبول و پذيرفته شده . شارح گويد : لفظ « اذرعات » علم است براى مكانى در شام و اصلش « اذرعه » بوده كه جمع « ذراع » مىباشد . سپس گويد : برخى از ادباء آن را در حالت نصبى با كسره بدون تنوين خواندهاند و بعضى ديگر آن را معرب باعراب غير منصرف دانستهاند يعنى نصب و جرّش را بفتحه دادهاند .