سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
138
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
مىباشد . و از امتيازات اين مثال آنست كه مشتمل است برمضاف اليه ظاهر و ضمير و معرفه و نكره . امّا مضاف اليه ظاهر مقصود « ابى » است كه « اخو » به آن اضافه شده . و امّا مضاف اليه مضمر مقصود « كاف » است كه « ابى » به آن اضافه گرديده . و امّا مضاف اليه معرفه هم « ابى » را مىتوان قرار داد چه آنكه بواسطه اضافه به كاف معرفه شده و هم كاف را مىشود بعنوان شاهد آورد . و امّا مضاف اليه نكره مقصود « اعتلا » است كه « ذا » به آن اضافه گرديده چه آنكه جمله در حكم نكره است فلذا آن را صفت براى نكره قرار مىدهند . قوله : ان يضفن : ضمير فاعلى جمع به اسماء مذكوره راجع است . قوله : و الّا فتعرب بحركات ظاهرة : كلمه « و الّا » يعنى و ان لم يضفن ( و اگر اضافه نشوند ) و ضمير در « فتعرب » به اسماء مذكوره عود مىكند . قوله : و الّا فتعرب بحركات مقدّرة : كلمه « و الّا » يعنى و ان يضفن الى الياء ( اگر به ياء اضافه شوند ) و ضمير در « فتعرب » به اسماء مذكوره عائد مىباشد . قوله : اعرابها : يعنى اعراب تثنيه و جمع . قوله : و قد حوى هذا المثال : كلمه « حوى » يعنى اشتمل ( در بردارد ) . متن : « 32 » بالالف ارفع المثنّى و كلا * اذا بمضمر مضافا وصلا تجزيه و تركيب بالالف : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « ارفع » . ارفع : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل .