سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
122
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
متن : « 26 » و اجزم بتّسكين و غير ما ذكر * ينوب نحو جاء اخو بني نمر تجزيه و تركيب اجزم : به صيغه امر حاضر ، فعل و فاعل . بتسكين : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « اجزم » . واو : عاطفه . غير : مضاف ، مبتداء . ما ذكر : موصول با صله و عائدش مضاف اليه براى « غير » مىباشد . ينوب : فعل مضارع ، خبر است براى « غير » . نحو : مضاف و جمله « جاء اخو بنى نمر » مضاف اليه آن بوده و اين مضاف و مضاف اليه خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام چنين است : و ذلك نحو جاء الخ . ترجمه : جزم بده به سكون و غير آنچه ذكر شد از مذكور نيابت مىكند مانند آنچه در مثال جاء اخو بنى نمر آمده است . شرح عربى : فارفع بضمّ و انصبن فتحا اى بفتح ، و جر كسرا ، اى بكسر ، كذكر اللّه عبده يسّر ، مثال لما ذكر و اجزم بتسكين نحو لم يضرب . و غير ما ذكر ينوب عنه ، نحو جا اخو بنى نمر ، و قد شرع فى تبيين مواضع النّيابة بقوله : ترجمه و شرح : مصنّف گويد : بوسيله ضمّه رفع و بواسطه فتح نصب و بتوسّط كسره جرّ بده مانند آنچه در مثال « ذكر اللّه عبده يسّر » آمده است . شارح گويد : مثال مذكور شاهد است براى آنچه ذكر گرديد .