سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
116
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
در آن جايز است به اين شرح : 1 - رّ : بضمّ هردو . 2 - ردّ : بضمّ راء و فتح دال . 3 - ردّ : بضمّ راء و كسر دال . ولى هرسه فرع بوده و اعتبارى به آنها نيست و مناط حكم همان صيغه اصلى يعنى « اردو » مىباشد . تعريف اعراب و اقسام آن شارح گويد : طبق آنچه مصنّف در كتاب تسهيل آورده اعراب عبارتست از كيفيّتى كه براى بيان مقتضاى عامل آورده مىشود پس مىتوان در تفسير آن گفت : اعراب مبيّن مقتضاى اعراب است اعمّ از آنكه مبيّن مزبور حركت باشد نظير : جاء زيد ( آمد زيد ) كه حركت ( ؟ ؟ ؟ ) بيان مىكند مقتضاى « جاء » رفع است . يا حرف باشد مانند : رأيت اباه ( ديدم پدرش را ) كه « الف » بيان مىكند مقتضاى « رأيت » نصب مىباشد . يا سكون بوده مانند : لم يضرب كه « ؟ ؟ ؟ » بيان مىكند مقتضاى « لم » جزم است . يا حذف باشد مانند : لم يرم كه حذف ( ياء ) از آخر « يرم » بيان مىكند مقتضاى « لم » جزم است و آن بحذف لام الفعل مىباشد . و بهرتقدير اعراب برچهار نوع است : رفع ، نصب ، جرّ ، جزم .