سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

487

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

روز صورت گرفته باشد . شارح ( ره ) مىفرماين : اين قائلين از اجله فقهاء متأخرين بوده همچون ابن ادريس و ابن سعيد و علامه عليهم الرحمه ، ايشان ملاك را جنايت در شب يا روز قرار نداده بلكه مناط را مطلقا تفريط دانسته‌اند يعنى بفرموده ايشان اگر ماشيه تفريط كرده صاحب آن ضامن بوده و در غير اين صورت ضمانى بر وى نمىباشد . و وجه اين رأى يا تضعيف روايتى است كه نقل شد و يا آنكه روايت مذكور را بر همين حمل كرده‌اند . مرحوم مصنف فرموده‌اند : حق اينست كه عمل علماء بر طبق اينروايت نبوده بلكه مدرك ايشان اجماع اصحاب مىباشد و چون غالبا دابه را در شب حفظ و نگهدارى كرده و زراعت را در روز مراقبت مىنمايند لاجرم حكم وارد در روايت حمل بر آن شده است و البته بايد توجه داشت كه در حكم متأخرين نسبت به قول قدماء هيچ ردّ و طرحى نمىباشد ازاينرو شايسته نيست كه در اين مسئله بين قدماء و متأخرين نزاع و اختلاف عنوان گردد مگر آنكه بگوئيم : تنها اختلافى كه بين ايشان بوده اينست كه در تعبير از قاعده و ضابطه اختلاف عبارتى دارند اما اينكه از حيث معنا و واقع نيز اختلافى داشته باشند ابدا چنين نيست ، تمام شد كلام مصنف . شارح ( ره ) مىفرماين : مخفى نماند كه اين فرموده از مرحوم مصنف مقبول نبوده و نمىتوان اختلاف قدماء و متأخرين را صرفا نزاع لفظى و صورى تلقّى كرد .