سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

445

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

اگر معتق متعدد باشد جملگى در عقل مشترك بوده همان طوريكه در بردن ارث با هم مشترك مىباشند . و بهرتقدير در صورت فقدان مذكورين و نبودن هيچكدام در بين ديه بر عهده ضامن جريره است مشروط به اينكه وجود داشته باشد و در فرض نبودن او يا فقير بودنش ضامن پرداخت ديه امام عليه السلم مىباشد كه ديه را از بيت المال مىپردازند . متن : و لا تعقل العاقلة عمدا محضا ، و لا شبيها به ، و إنما تعقل الخطأ المحض و كذا لا تعقل بهيمة إذا جنت على إنسان و إن كانت جنايتها مضمونة على المالك على تقدير تفريطه . و كذا لا تعقل العصبة قتل البهيمة ، بل هي كسائر ما يتلفه من الأموال و لا جناية العبد بمعنى أن العبد لو قتل إنسانا خطأ ، أو جني عليه لا تعقل عاقلته جنايته ، بل تتعلق برقبته كما سلف ضامن نبودن عاقله در قتل عمدى شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : در قتل عمدى عاقله متعهد به پرداخت ديه نيست و همچنين جنايت بهيمه را عاقله ضامن نيست چنانچه جنايت عبد را نيز عاقله‌اش عهده‌دار نميباشند . شارح ( ره ) در ذيل [ و لا تعقل العاقلة عمدا ] مىفرماين : مقصود از [ عمد ] عمد محض مىباشد و همانطورى كه عاقله ضمانت چنين جنايتى بعهده‌اش نبوده قتل شبيه به عمد نيز بر گردن او نبوده بلكه صرفا جنايت خطاء محض به عهده او مىباشد . و در دنبال [ و كذا لا يعقل بهيمة ] مىفرماين :