كذب . و حينئذ فيحلف الجاني على عدم النقصان إن ادعاه و إن قال : لا أدري لم يتوجه عليه اليمين ، و لا يقاس النظر في يوم غيم ، و لا في أرض مختلفة الجهات لئلا يحصل الاختلاف بالعارض فرع شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر مجنى عليه ادّعاء كند كه نور هردو چشمش ناقص و كم شده آن دو را به اشخاصى كه هم‌سنّ او هستند قياس بايد نمود ، پس اگر مسافت‌ها با هم متساوى بود وى را تصديق نموده و در غير اين صورت تكذيبش بايد كرد . شارح ( ره ) مىفرماين : نحوه امتحان و آزمايش در اين صورت به اين است كه شخصى را كه با وى هم‌سنّ است در كنار او قرار داده و وى را مكلّف مىكنند به شئ نظر كند و آن شيئ را تا به جائى عقب مىبرند كه ديگر قدرت ديد او به آن نرسيده و او را در ديدن يارى نكند و سپس آن نقطه را علامت ميگذارند و پس از آن مجنى عليه را موظّف به نظر كردن مىكنند تا جائى كه نور چشمش به آن شئ نرسد و آن نقطه را نشانه گذارده و سپس تفاوت و نسبت بين دو مسافت را مىسنجند و سپس به همان نسبت جانى موظّف است ديه بپردازد . البته براى صدق گفتار و احراز تفاوت واقعى بين دو مسافت آزمايش مزبور را از چهار جهت عملى مىسازند لذا اگر از هرچهار طرف تفاوت بين دو مسافت مساوى و يكسان بود مجنى عليه را بايد تصديق نمود و در غير اين صورت تكذيبش نموده و جانى را نمىتوان مكلّف به پرداخت ديه