سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
283
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
[ حلمتين ] عبارتند از دو برجستگى سر پستانها كه به شكل دو تكمه مىباشند و طفل در وقت تناول شير آنها را در دهان مىگيرد و مقصود آن است كه : اگر ايندو بطور مستقلّ و جدا از پستانها بريده شوند از نظر مرحوم شيخ طوسى جانى ديه كامل زن را بايد بپردازد و دليل ايشان اينستكه ايندو از اعضائى هستند كه در انسان جفت بوده لاجرم مشمول خبرى كه بطور عام ديه كامل را در قبال اعضاء جفت ثابت دانسته مىباشند . و امّا اينكه مرحوم مصنف حكم مزبور را به شيخ نسبت داده و از مختار خودشان در اين مسئله نامى نبردهاند وجهش آن است كه رأى مرحوم شيخ از نظر ايشان ضعيف و مردود است چه آنكه [ حلمه ] عضو مستقلّى نيست تا خبر عام مذكور شاملش گردد بلكه جزئى از دو پستان مىباشد كه در مجموع اين عضو ( يعنى پستان به اضافه حلمه ) ديه ثابت است بنابراين طبق قاعده در قطع [ حلمه ] حكومت و ارش تنها ثابت است زيرا اصل برائت از زائد بوده و دليلى بر بيش از اين در دست نيست . سپس در ذيل [ و كذا حلمتا الرّجل الخ ] مىفرماين : اين حكم نيز رأى مرحوم شيخ است كه در دو كتاب مبسوط و خلاف به آن قائل شده و دليلش همان است كه ذكر شد يعنى اين دو در بدن جفت بوده و بدين ترتيب مشمول خبر عام مىباشند . و در دنبال [ قيل ] مىفرماين : قائل اين قول مرحوم ابن بابويه و ابن حمزه بوده ، ايشان ميفرمايند : اگر جانى دو حلمه پستانهاى مرد را ببرّد يك چهارم ديه مرد به عهدهاش مىآيد و در هركدام از آن دو يك هشتم ديه ثابت است مستند