سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

266

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

فرع شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر كسى دست فرعى و زائد بر اصلى را قطع نمود موظّف است حكومت و ارش بپردازد . شارح ( ره ) مىفرماين : تميز و تشخيص دست اصلى از فرعى به اينست كه : دست فرعى فاقد قوّه بوده يا اگر واجد آن باشد بمراتب ضعيفتر از دست اصلى است و نيز از جانب و سمت طبيعى مايل بوده و منحرف مىباشد و همچنين خلقتش ناقص بوده و لو نقصان مزبور به اين باشد كه انگشتان در آن كمتر از تعداد متعارف و معمولى باشد . حال اگر دو دست فرعى و اصلى در تمام خصوصيّات و مشخّصات مذكور با هم متساوى بودند يعنى هردو واجد قوّت بوده و ضعف در هيچ يك مشاهده نشده و از جانب و سمت طبيعى انحراف و ميلى نداشته و نقصان در هيچكدام ديده نشود حكم اينست كه يكى از آنها بطور لاعلى التّعيين زائده مىباشد لاجرم قطع هردو موجب ثبوت ديه باضافه ارش مىباشد . برخى از علماء فرموده‌اند : قطع دست زائد و فرعى موجب ثبوت ثلث ديه دست اصلى است ازاينرو اگر جانى هردو را قطع كرد يك ديه و ثلث آن بعهده‌اش ميآيد . سپس شارح ( ره ) مىفرماين : و اگر جانى يكى از آن دو را قطع نمود در آن دو احتمال مىباشد : احتمال اوّل : آنكه بگوئى به عهده جانى نصف ديه دست و نيمى از