سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
96
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
مىنمايند به شرطى كه ديه عضو مزبور به قدر ثلث ديه مرد آزاد يا بيشتر نباشد چه آنكه در فرضى كه ديه عضو به اين مقدار برسد عضو قطع شده زنرا نصف عضو مرد بايد حساب نمود و بعبارت ديگر : اعضاء و جوارح زن و مرد از نظر ديه با هم متساوى هستند مگر آنكه ديه عضو زن به ثلث ديه مرد برسد كه از اين ببعد نصف عضو مرد بايد حساب شود . شارح ( ره ) مىفرماين : بحث در جراح نيز همينطور بوده و زن و مرد از نظر قصاص و ديه با هم متساوى بوده تا مادامى كه جراحت به مقدار ثلث ديه مرد نرسد و وقتى به اين حدّ رسيد زن را به نصف برمىگردانند و مدرك اين تفصيل اخبار بسيارى است كه در اينجا وارد شده و از جمله آنها روايت صحيحه ابان بن تغلب از مولانا ابى عبد اللّه عليه السلام مىباشد : ابان بن تغلب مىگويد : محضر امام عليه السلام عرض داشتم : چه مىفرمائيد درباره مردى كه انگشتى از انگشتان زن را قطع نموده ديه آن چه مقدار مىباشد ؟ حضرت فرمودند : ده شتر . عرض كردم : اگر دو انگشت زن را قطع كرد چقدر ؟ اما عليه السلام فرمودند : بيست شتر . عرض كردم : سه انگشت را اگر بريده باشد چه مقدار ؟ فرموند : سى شتر . عرضه داشتم چهار انگشتش را بريده ، ديهاش چقدر است ؟ آن جناب فرمودند : بيست شتر .