العبد بالعبد و الانثى بالانثى فمن عفى له من اخيه شئ فاتباع بالمعروف و اداء اليه باحسان ، ذلك تخفيف من ربّكم و رحمته . قوله : و ان اشرف المريض : يعنى و لو مريض نزديك به مرگ باشد . متن : و الحر بالحرة مع رد وليها عليه نصف ديته ، لأن ديته ضعف ديتها ، و بالخنثى مع رد ربع الدية ، و الخنثى بالمرأة مع رد الربع عليه كذلك . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : مرد آزاد را بواسطه قتل زن آزاد قصاص مكنند منتهى لازمست نصف ديه بمرد ردّ شده و سپس قصاص شود . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اين است كه اگر مرد آزادى زن حرّه‌اى را به قتل رساند ولىّ مقتوله مىتواند مرد قاتل را در مقابل زن مقتوله قصاص كرده و وى را بقتل برساند منتهى لازمست نصف ديه يعنى پانصد دينار اوّل بوى ردّ كرده و سپس قصاص كند زيرا ديه مرد دو برابر ديه زن مىباشد از اينرو وقتى مرد را در قبال زن بكشند به مقدار نصف ديه به ناحق او را مورد عقوبت قرار داده‌اند لاجرم جبران اين مبلغ لازم و واجبست . و نيز مرد را در مقابل خنثى مىتوانند قصاص نمايند منتهى ولىّ خنثى لازم است ربع ديه مرد يعنى دويست و پنجاه دينار به مرد ابتداء رد نموده پس از آن قصاص كند زيرا ديه مرد به مقدار يك ربع از خنثا بيشتر مىباشد .