سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
285
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
متن : و لا يقتص إلا بالسيف فيضرب العنق لا غير إن كان الجاني أبانه ، و إلا ففي جوازه نظر من صدق استيفاء النفس بالنفس و زيادة الاستيفاء و بقاء حرمة الآدمي بعد موته ، و استقرب في القواعد المنع . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : ه : قصاص بايد به شمشى واقع شود كه با آن تنها گردن جانى را بزنند و به غير اين كيفيّت جايز نيست . شارح ( ره ) مىفرماين : اين حكم در صورتى است كه جانى گردن مجنى عليه را قطع كرده باشد و در غير اين صورت در جواز گردن زدن جانى نظر و تأمّل بوده و دو احتمال در آن مىباشد . احتمال اوّل : آنكه جايز مىباشد زيرا عنوان استيفاء النّفس بالنّنفس بر آن صادق مىباشد . احتمال دوّم : آنكه بگوئيم جايز نيست زيرا اين نحو از اذهاق روح مستلزم زيادى استيفاء بوده مضافا به اينكه موجب هتك حرمت مسلمان پس از مرگش مىباشد چه آنكه احترام آدمى على الخصوص مسلمان همانطورى كه در زمان حياتش لازم المراعاة بوده بعد از مرگش نيز واجب است و بديهى است جدا كردن سر از بدن خود نوعى هتك به ميّت محسوب مىشود . مرحوم علامه حلّى در كتاب قواعد فرمودهاند : اگر جانى سر مجنى عليه را از بدن جدا نكرده باشد اقرب اينستكه ولىّ مقتول حقّ جدا كردن سر جانى را ندارد .