سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

18

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

اگر كسى با آلتى كه ندرتا كشنده است به كسى بزند بدون اين‌كه قصد كشتن وى را داشته باشد و اتّفاقا مضروب بميرد مانند زدن با چوب و عصاى غير ضخيم كه قدرت و قوّه‌اى نداشته و غالبا كشنده نيست ولى اتّفاقا منجر به قتل مضروب گرديد قاتل را قصاص نمىكنند . شارح ( ره ) مىفرماين : البته شرط است كه قاتل آلت مذكور را بدون اينكه قصد قتل داشته باشد بموضعى بزند كه موجب مردن نيست مثلا به شقيقه و مغز نزند بلكه به بدن يا دست و يا پاى ديگرى بزند و اتفاقا منجر بمرگ مضروب شود در اينجا ضارب را قصاص نمىكنند زيرا نه قصد قتل داشته و نه آلت غالبا قتاله و كشنده بوده و نه عضو مورد ضرب عادتا مظان قتل بوده از اين‌رو قتل مزبور شبيه خطاء مىباشد كه موجب قصاص نيست . مرحوم شيخ طوسى در اينجا قولى دارند كه قتل ياد شده عمد مىباشد و مدرك ايشان روايات ضعيعفه يا مرسله‌اى است كه در دماء معصومه و نفوس عفيفه به اين قبيل روايات نمىتوان اعتماد كرد . قوله : و انتفاء القتل بذلك عادتا : مشار اليه [ ذلك ] ما يقتل به مىباشد . قوله : قول بانّه هنا عمد : ضمير در [ بانّه ] به قتل راجع بوده و مشار اليه [ هنا ] موردى است كه آلت ، ما يقتل به نادرا باشد . قوله : الى روايات ضعيفه : مقصود روايتى است كه مرحوم شيخ الطائفه آن را در كتاب نهذيب ج ( 10 ) ص ( 156 ) باينشرح نقل فرموده : احمد بن محمّد ، از علىّ به الحكم ، از علىّ بن ابى حمزه ، از ابى بصير قال :