سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
144
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
مولا يا ولىّ دوّمى ترجيح دارد زيرا حقش اسبق بوده و بدين ترتيب حق دوّمى ساقط مىگردد چون وقتى اوّلى حق خويش را از جانى استيفاء نمود مثلا به رقّيت خودش وى را درآورد ديگر محلّى براى استحقاق دوّمى باقى نمانده و در نتيجه حقّش ساقط مىگردد . ولى به نظر مىرسد كه رأى اوّل يعنى فرموده مشهور اقوى باشد . قوله : و كذا لو قتل عبدين : ضمير فاعلى در [ قتل ] بعبد راجع است . قوله : يستوعب كلّ منهما قيمته : ضمير در [ منهما ] به عبدين و در [ قيمته ] به عبد جانى راجعست و معناى كلمه [ يستوعب ] يحيط مىباشد قوله : فان مولى العبدين : يعنى در مثالى كه عبد جانى دو عبد ديگر را بقتل رسانده . قوله : يشتركان فيه : ضمير در [ فيه ] به عبد جانى راجع است يعنى هيچيك بر ديگرى ترجيح نداشته بلكه مشتركا مالك جانى ميگردند . قوله : الى استرقاقه : يعنى استرقاق عبد جانى . قوله : قبل جنايته : يعنى قبل از جنايت نمودن عبد بر دوّمى . قوله : فيكون لمولى الثانى : يعنى اگر قبل از جنايت دوّم مولاى اوّل سبقت گرفته و جانى را به رقيّت خويش درآورده باشد و سپس مرتكب جنايت دوّم گرديد حكم آن است كه عبد جانى مال مولاى عبد مىشود كه در مرتبه دوّم مقتول واقع شد . قوله : و لو اختار الاوّل المال : مثلا اگر مقتول عبد بود مولايش قيمت او را مطالبه كرد و در صورتى كه حرّ بود ولىّ او ديه مقتول را خواهان بود .