قوله : للاذن فيه : ضمير در [ فيه ] به تأديب راجعست . قوله : فلا يتعقّبه ضمان : ضمير منصوبى به تأديب عود مىكند . متن : و لو عض على يد غيره فانتزعها فندرت أسنانه بالنون أي سقطت فهدر لتعديه و له أي للمعضوض التخلص منه باللكم و الجرح . ثم السكين . و الخنجر و نحوها متدرجا في دفعه إلى الأيسر فالأيسر . فإن انتقل إلى الصعب مع إمكان ما دونه ضمن ، و لو لم يندفع إلا بالقتل فعل ، و لا ضمان . [ حكم گاز گرفتن دست ديگرى ] شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : اگر كسى بر دست ديگرى گاز گرفت و صاحب دست آن را از بين دندانهاى گازگيرنده كشيد و در نتيجه دندانهاى او ريخت . ريختن آنها هدر مىباشد . و جايز است شخص گازگرفته‌شده با دست و وارد كردن جراحت خود را از چنگ گازگيرنده نجات دهد و اگر با آنها نشد مىتواند از كارد و خنجر استفاده كند و حتى الامكان در دفع گيرنده گاز بر ايسر فالايسر اكتفاء نمايد . شارح ( ره ) بدنبال [ اسنانه ] مىفرماين : ضبط اين كلمه با نون بوده به معناى [ سقطت ] يعنى دندانهاى گازگيرنده بواسطه كشيدن دست كنده شود و وجه هدر بودن تعدّى و ظلمى است كه گازگيرنده نموده . و سپس در دنبال [ الايسر فالايسر ] مىفرماين : پس اگر شخص با امكان مرتبه مادون از مرحله صعب و سختتر استفاده