موجب درء و سقوط حدّ مىگردد . احتمال دوّم : آنكه بگوئيم چون اين ادّعاء بر خلاف ظاهر است از اينرو مقبول نيست ، پس حكم به ارتدادش بايد نمود . قوله : بتلفّظه حالته بكلمة الكفر : ضمير در [ تلفّظه ] بسكران و در [ حالته ] به سكر راجعست . قوله : او فعله ما يوجبه : ضمير در [ فعله ] به سكران راجع بوده و ضمير منصوبى در [ يوجبه ] به ارتداد برمىگردد . قوله : كما لا يحكم باسلامه : يعنى باسلام السّكران . قوله : لو كان كافرا : ضمير در [ كان ] به سكران راجعست . قوله : و الحاقه بالصّاحى الخ : ضمير در [ الحاقه ] بسكران راجع بوده و اين كلمه مبتداء است و خبرش [ لا يوجب ] مىباشد و لفظ [ صاحى ] يعنى هوشيار و غير مست . قوله : لا يوجب الحاقه به مطلقا : ضمير در [ الحاقه ] بسكران و در [ به ] به صاحى راجع بوده و مقصود از [ مطلقا ] جميع احكام مىباشد . قوله : و يقبل دعوى ذلك كلّه : مشار اليه [ ذلك ] غلط و غفلت و سهو و نرم مىباشد . قوله : كالاسر : يعنى مثل اينكه در اسارت ديگرى است . قوله : من الشبهة الدارئة للحد : دليلست براى قبول ادّعاى مذكور . قوله : و كونه خلاف الظاهر : ضمير در [ كونه ] به عدم القصد راجع بوده و اين عبارت اشاره است به عدم قبول ادّعاى مذكور . متن : و يستتاب المرتد إن كان ارتداده عن كفر أصلي