سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

215

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

مىتواند او را بكشد . راوى مىگويد : محضرش عرض كردم اگر امام عليه السلام او را تبعيد كند بكجا مىفرستد ؟ حضرت مىفرماين : از شهرى به شهر ديگر . سپس امام فرمودند : حضرت امير المؤمنين على عليه الصلاة و السّلم دو نفر را از كوفه به بصره تبعيد كردند . شارح ( ره ) سپس مىفرماين : و مثل همين خبر است روايت حسنه يا صحيحه بريد از مولانا الصّادق عليه السلام . تنبيه مرحوم مصنف در متن اينجا نفى و تبعيد را در رديف عقوبات محارب ذكر نفرمود در حالى كه ذكرش لازم و بجا مىباشد زيرا يكى از افراد واجب مخيّر و در عرض عقوبات ديگر در آيه شريفه و روايت قرار گرفته است و از طرفى قول سوّمى در اين مسئله كه مشتمل بر ترك آن باشد وجود ندارد ، بنابراين هيچ توجيهى براى ترك آن در بين نيست فلذا مىتوان گفت شايد ترك و نياوردنش ناشى از سهو و اشتباهى باشد كه مرحوم مصنف مرتكب شده‌اند . بلى ، اگر محارب دست بقتل نفس زده باشد البته كشتنش واجب و متعيّن است و نمىتوان به غير كشتن از عقوبات ديگر اكتفاء كرد اعمّ از آنكه او را از باب قصاص و مكافات بكشند يا بعنوان حدّ و عقوبت بقتل برساند و نيز تفاوتى نيست بين اينكه ولىّ دم مقتول او را عفو نموده يا مطالبه خونش را بكند چنانچه جماعتى از اصحاب به اين معنا تصريح كرده و فرموده‌اند