قوله : بايلاجها نفسها : ضمائر مؤنث به حشفه عود مىكند . قوله : او ايلاج قدرها : يعنى قدر حشفه . قوله : من مقطوعها : يعنى از كسى كه حشفه‌اش مقطوع است . قوله : و ان كان يتناولها للاوّل : ضمير در [ تناولها ] به حشفه راجع بوده و مقصود از [ الاوّل ] ادخال نفس حشفه مىباشد . قوله : لا يخلو من تكلّف : زيرا تعبير به [ ايلاج قدر الحشفة ] ظاهرا دلالت مىكند كه مقصود ادخال غير حشفه ولى به مقدار آن مىباشد و اگر بخواهيم لفظ را بر ادخال نفس حشفه نيز حمل نمائيم مستلزم خلاف ظاهر بوده كه آن خود تكلّف مىباشد . قوله : عالما بالتحريم : يعنى بتحريم ايلاج . قوله : مختارا فى الفعل : مقصود از [ فعل ] ايلاج مىباشد . متن : فهنا قيود : أحدها : الإيلاج فلا يتحقق الزنا بدونه كالتفخيذ و غيره ، و إن كان محرما يوجب التعزير . و ثانيها : كونه من البالغ ، فلو أولج الصبي أدب خاصة . قيود و شروط تحقق زنا شرح فارسى : مرحوم شارح مىفرماين : پس آنچه از تعريف مصنف عليه الرحمه بدست مىآيد اينست كه در تحقق زنا قيودى بشرح ذيل معتبر است : 1 - ايلاج شرط اوّل آنست كه بايد ايلاج و ادخال صورت گيرد .