شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود از [ ايقاب ذكر ] اينست كه مردى مقدارى از نرينه خود را در دبر مرد ديگر داخل كند اگرچه به مقدار ختنه‌گاه فقط باشد . و ظاهرا در باب ثبوت لواط و ايجاب حدّ حضرات باهم اتفاق دارند كه ادخال مقدار حشفه لازم است اگرچه در باب تحريم مادر و خواهر و دختر مفعول بر فاعل به بعض از حشفه نيز اكتفاء كرده و ادخال تمامش را لازم ندانسته‌اند . و بهرتقدير اگر مردى در حال اختيار و بدون اينكه بر اقرار اكراه و اجبار شده باشد چهار بار اقرار نمايد و لو اقارير اربعه جملگى در يك مجلس بوده نه مجالس متعدده يا آنكه چهار مرد عادل شهادت دهند كه فعل لواط را از وى ديده‌اند به همان نحوى كه در زنا بايد شهادت دهند يعنى بگويند با چشم خود ديديم كه وى آلت خود را در دبرى ديگرى همچوم ميل در مكحله داخل نمود ، در صورتى كه فاعل يعنى شخصى كه به فعل مزبور اقرار نموده يا بر عليه او شهادت داده‌اند آزاد و بالغ و عاقل باشد حدّ آن در شرع انور اسلام كشتن است . شارح ( ره ) سپس مىفرماين : اعتبار و اشتراط بلوغ و عقل در فاعل واضح و روشن است زيرا باقرار كودك و ديوانه اعتبار نبوده و حكمى بر آن مترتّب نمىشود چنانچه اگر رجال عدول بر عليه ايندو شهادت دهند كه مرتكب لواط شده‌اند آن دو را نمىكشند زيرا تكليفى بر عهده آنها نبوده و كليّه احكام از جمله حدود و عقوبات بر مكلّفين مىباشد نه ايشان . و امّا اشتراط حرّيت و آزادگى :