سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
7
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
قوله : و هو اعمّ من الفرائض : ضمير [ هو ] به ميراث راجعست . قوله : من الفرائض مطلقا : كلمه [ مطلقا ] قيد است براى [ اعمّ ] يعنى ميراث اعمّ مطلق است از فرائض در مقابل [ اعم من وجه ] . قوله : ان اريدبها المفروض بالتفصيل : ضمير در [ بها ] به فرائض راجع بوده و مقصود از [ المفروض بالتفصيل ] سهامى استكه براى وارثين بطور مشخّص و معيّن ذكر گرديده نظير : و لابويه لكلّ واحد منهما السّدس ، يعنى والدين ميّت از ما ترك او هركدام يك ششم ثروتش را استحقاق دارند . چنانچه ملاحظه مىشود سهم پدر و مادر در اين آيه بطور معيّن و با ذكر مقدار بيان شده است . اين قبيل سهام را مفروض و آيات دالّه بر آنها را آيات فريضه خوانند . قوله : و ان اريد بها ما يعمّ الاجمال : ضمير در [ بها ] بفرائض راجعست و مقصود از سهام بنحو اجمال آن استكه در آيه مثلا اصل ارث بين شده باشد همچون : أولو الارحام بعضهم اولى من بعض ، و يا اگر مقدار آن بيان گرديده بطور مشخص و معيّن يعنى با ذكر ميزان و مبلغ در دليل نيامده است مانند : للذّكر مثل حظّ الانثيين . و لذا اين قبيل آيات را اصطلاحا آيات ارث خوانند چنانچه اين عنوان البته به آيات فريضه نيز اطلاق مىگردد چه آنكه ارث از فريضه اعمّ بوده قهرا آيات ارث نيز از آيات فريضه اعم مىباشند . قوله : فهو بمعناه : ضمير [ هو ] به ميراث و در [ بمعناه ] بفرائض راجع است . قوله : و من ثمّ : مشاراليه [ ثمّ ] اعم بودن يا متساوى بودن ميراث