ناگفته نماند كه دادن اموال به آقا نه از باب ارث باشد بلكه حقّ مالكيّت مقتضى چنين حكمى است اعمّ از آنكه مملوك را مالك دانسته يا به مالكيّتش قائل نباشيم . قوله : و ثالثها : يعنى و ثالث الموانع . قوله : و هو مانع من الارث : ضمير [ هو ] به رقّ راجعست . قوله : و ان كان الموروث : مقصود [ موروث منه ] يعنى ميّت مىباشد . قوله : مثله : يعنى مثل الوارث . قوله : بل يرثه الحرّ : ضمير در [ يرثه ] به موروث راجعست . قوله : و ان كان ضامن جريرة : ضمير در [ كان ] به وارث حرّ راجع است . قوله : و ان كان ولدا : ضمير در [ كان ] به رقّ راجعست . قوله : فلا يرث الرّق قريبه الحرّ : كلمه [ الرّق ] منصوب است تا مفعول براى [ لا يرث ] بوده و [ قريبه ] فاعل آن است و ضمير مجرورى آن به رقّ عود كرده و كلمه [ الحرّ ] صفت است براى [ قريبه ] . قوله : و ان قلنا بملكه : يعنى بملك رقّ . قوله : بل ماله لمولاه : ضمائر مجرور به رقّ كه ميّت است راجع مىباشد . قوله : لا بالارث مطلقا : چه به مالكيّت رقّ قائل بوده و چه آن را قبول نداشته باشيم . متن : و لو كان للرقيق ولد الميت ولد حر ورث جده ، دون الأب ، لوجود المانع فيه دونه ، و لا يمنع برق أبيه .