سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
268
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
بالقطع على أن للذكر مثل حظ الأنثيين . قلنا : الظاهر من قيام الأولاد مقام الآباء و الأمهات تنزيلهم منزلتهم لو كانوا موجودين مطلقا و ذلك يدل على المطلوب مضافا إلى عمل الأكثر ، شرح فارسى : مرحوم شارح مىفرماين : اشكال و سؤال هيچيك از روايات مذكور دلالت بر مذهب مشهور ندارند ، زيرا تعبير به [ قيامهن مقامهم ] دلالت مىكند بر اينكه نوههاى دخترى قائم مقام امهات خود مىباشند و اين معنا مورد انكار احدى نبوده و على كلّ حال امرى است ثابت و مسلّم ولى معنايش اين نيست كه نوه در كيفيّت ارث قائم مقام مادر يا پدر است بلكه نيابت و قائم مقام بودنشان صرفا در اصل ارث مىباشد . البته اگر چه احتمال اين نيز هست كه مقصود از نيابت ، نيابت در كيفيّت باشد چه آنكه اخبار مزبور مطلق بوده و متعرّض آن نيست كه قائم مقام بودن از چه جهت است و اطلاقش شاهد بر نيابت در كيفيّت نيز مىباشد ولى چون احتمال دارد كه مقصود صرفا نيابت در اصل ارث باشد لاجرم بمقتضاى اذا جاء الاحتمال بطل الاستدلال به اين اخبار نميتوان استدلال كرد و براى معارضه با آياتى كه دلالت دارند بطور قطع و يقين بر دو چندان بودن حظ مذكور از مؤنث صلاحيّت ندارند . جواب از اشكال ظاهر اين عبارت كه مىگويند اولاد بجاى آباء و امهات قرار ميگيرند