سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
249
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
باشد سدس فاضل را بينشان اخماسا تقسيم مىكنيم . شارح ( ره ) مىفرماين : مقصود اينست كه اگر از ميّت دو دختر يا بيشتر با يكى از پدر و مادر باقى مانده باشند پس از آنكه فريضه ايشان را داديم يك سدس زائد از سهامشان را بين ايشان تقسيم كرده و آن را اخماسا به نسبت سهامشان بجميع آنها ردّ مىكنيم . مؤلف گويد : مثلا شخصى فوت كرده و از وى دو دختر و تنها پدر يا مادر باقى مانده و ما ترك 6 تومان مىباشد دو ثلث از ما ترك كه چهار تومان باشد به دو دختر داده و يك سدس به احد الابوين پس از هر پنج تومان چهار خمس به بنتان و يك خمس به احد الابوين داده شده از اينرو سدس باقى مانده يعنى يك تومان را بين ايشان به نسبت اخماسا تقسيم و توزيع بايد نمود پس در نتيجه مخرج مشترك بين دو كسر يعنى ( 6 / 1 ) و ( 3 / 2 ) را كه عدد شش بوده در مخرج كسر خمس ضر مىكنيم عدد ( 30 ) تحصيل شده از اينرو تمام ما ترك را به 30 قسمت مىنمائيم و از هر سى قسمت دو ثلث يعنى 20 قسمت به دو دختر و سدس كه 5 قسمت باشد به احد الابوين داده و 5 قسمت باقيمانده را به همين نسبت بين بنتان و احد الابوين تقسيم مىنمائيم يعنى چهار خمس كه 4 قسمت باشد به بنتان و يك خمس ديگر را به احد الابوين مىدهيم ، در نتيجه مجموع سهم بنتان بيست و چهار قسمت و نصيب احد الابوين 6 قسمت مىشود و به پول سهم بنتان چهار تومان و هشت ريال و نصيب احد الابوين دوازده ريال مىشود و صورت حسابى اين عمليات چنين مىباشد :