سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
246
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
شارح ( ره ) مىفرماين : پس از تقسيم فريضه بر بنت و اب مبلغ زائد را تنها بر پدر و بنت ردّ نمودهو به حاجب يعنى اخوه چيزى نمىدهند و فريضه را در اينفرض از بيست و چهار بايد حساب نمود كه سدس آن يعنى چهار قسمت به مادر و به دختر نصف يعنى دوازده قسمت از اصل فريضه و سه قسمت به واسطه ردّ به او داده شده و به پدر چهار قسمت بواسطه اصل فريضه و يك قسمت از باب ردّ مىدهند . مؤلف گويد : مستحقين عبارتند از بنت واحد كه نصيبش نصف يعنى ( 2 / 1 ) بوده و پدر 6 / 1 و مادر نيز 6 / 1 مىباشد و مخرج مشترك بين اين سه كسر عدد ( 6 ) مىباشد زيرا مخرج دو كسر ( 6 / 1 ) و ( 6 / 1 ) متماثل بوده لاجرم به يكى از آن دو اكتفاء كرده و پس از آن بين ( 6 ) و ( 2 ) مخرج مشترك عدد ( 6 ) مىباشد چون عدد ( 2 ) در ( 6 ) متداخل است . نصف شش كه عدد سه باشد به دختر و به پدر سدس يعنى عدد يك مىرسد و بمادر نيز همين مبلغ داده مىشود و يك تومان زياد ميآيد و چون يك تومان تنها بين پدر و دختر بعنوان رد تقسيم مىشود نه مادر چون فرض كلام در موردى است كه حاجب مانع از بيش از سدس مىباشد لاجرم يك تومان را بين پدر و دختر لازمست ارباعا تقسيم كرد چون از هر چهار تومانى يك تومان كه ربع باشد به پدر و سه تومان يعنى سه ربع به دختر داده شده از اينرو يك تومان زائد را نيز بايد به همين نسبت بينشان تقسيم نمود پس عدد شش را كه مخرج اصل فريضه بود در چهار ضرب نموده و عدد 24 حاصل مىشود يعنى اصل ما ترك را به 24