سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

163

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

8 - مقسوم عدد صحيح و مقسوم عليه كسر با عدد صحيح باشد نظير تقسيم عدد [ 6 ] بر 5 / 4 1 . طريق عمل براى عمل تقسيم دو طريق مىباشد : اوّل طريقى كه مرحوم شيخ بهائى در خلاصه فرموده و آن اينستكه : اگر مقسوم و مقسوم عليه هردو كسر باشند ابتداء مخرج مشترك را تحصيل مىكنيم و اگر يكدام كسر بود همان مخرج موجود را ملاحظه ميكنيم سپس هم مقسوم و هم مقسوم عليه را در مخرج مزبور ضرب مىكنيم ، آنگاه حاصل ضرب مقسوم در مخرج را به حاصلضرب مقسوم عليه در مخرج تقسيم مىنمائيم . مثال صورت تقسيم ( ) ( ) خارج قسمت ( ) دوّم : آنكه مقسوم را به حال خود باقى گذارده و مقسوم عليه را اگر كسر باشد معكوس مىكنيم يعنى مخرج را صورت و صورت را مخرج قرار مىدهيم و اگر عدد صحيح باشد مخرج [ يك ] به آن داده مانندكسر آن را معكوس مىكنيم و بقيّه اعمال را ادامه مىدهيم يعنى صورت كسر معكوس را در صورت مقسوم و مخرج آن را در مخرج آن ضرب مىنمائيم ، سپس