سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

159

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

( ) ناگفته نماند پس از اينكه حواصل را جمع كرديم و صورت كسر قرار داديم اگر از مخرج بزرگتر بود به آن تقسيم مىكنيم يعنى اين كسر را رفع مىنمائيم و اگر صورت از مخرج كوچكتر بود به آن نسبت مىدهيم مثلا اگر به اين صورت 4 / 2 بود مىگوئيم دو چهارم . و اگر صورت با مخرج مساوى بود پس حاصل يك مىشود . 6 - عمل تنصيف بدانكه كسر از دو حال خارج نيست : يا صورتش عدد زوج بوده و يا فرد مىباشد . اگر زوج بود قاعده اين است كه صورتش را فقط به دو تقسيم مىكنيم و مخرج را به حال خود مىگذاريم چنانچه در مثال 5 / 4 حاصل آن 5 / 2 مىشود . و اگر صورت فرد بود قاعده اين است كه مخرج را دو برابر كرده و صورت رابحال خود باقى مىگذاريم و چون مخرج بزرگتر از صورت است قهرا بايد به مخرج نسبتش داد چنانچه در مثال 5 / 3 حاصل 10 / 3 مىشود . 7 - عمل تفريق امّا تفريق كسر از كسر ديگر ، قاعده در آن اينست كه : ابتداء بايد مخرج مشترك گرفت به همان شرحيكه در عمل جمع گفتيم