به ولد راجعست . قوله : و هو لا يقصر عمّن تولّد الخ : ضمير [ هو ] به مولود مورد بحث راجعست . قوله : مع جهله : يعنى جهل واطى بفساد شراء . قوله : و حملها آخرون : ضمير مؤنث بروايت راجعست . قوله : و ينافيه قوله فى الرّواية : ضمير منصوبى در [ ينافيه ] به حمل ديگران راجع بوده و ضمير در [ قوله ] به امام عليه السّلام راجعست . قوله : و حملت على انّه ان فعل ذلك مضارة : ضمير نائب فاعلى در [ حملت ] به روايت راجع بوده و ضمير منصوبى در [ انّه ] به مشترى عائد است . قوله : و ردّه بانّه لا يتمّ ايضا فى الولد : ضمير فاعلى در [ ردّه ] به مصنّف و ضمير مفعولى به حمل راجعست چنانچه ضمير در [ بانّه ] نيز به حمل عائد مىباشد و كلمه [ ايضا ] اشاره به اينست كه حمل شيخ طومان نيز همچون مرحوم علامه توجيه رقيّت ولد را نمىكند . قوله : و ردّها ابن ادريس لذلك : ضمير منصوبى در [ ردّها ] به روايت راجع بوده و مشاراليه [ ذلك ] صحيح نبودن هيچيك از محامل مىباشد . قوله : و هو الانسب : ضمير [ هو ] به ردّ راجعست . متن : ( و عتق الحامل لا يتناول الحمل ) كما لا يتناوله البيع و غيره ، للمغايرة ، فلا يدخل أحدهما في مفهوم الآخر ، سواء استثناه أم لا و سواء علم به أم لا ( إلا على رواية ) السكوني عن أبي عبد اللَّه عليه السلام عن أبيه عليه السلام في رجل أعتق أمة و هي حبلى فاستثنى ما