سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

264

المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)

آيا واجب است در مدّتى كه شرط شده مملوك براى مولى خدمت كند نفقه‌اش را آقا بپردازد يا بر وى لازم نيست ؟ برخى از فقهاء فرموده‌اند : بلى لازمست كه نفقه در اين مدّت را مولا بپردازد بدليل آنكه مولى بواسطه شرطيكه نموده ويرا از كسب نمودن براى خودش در مدّت مزبور منقطع ساخته است از اينرو تحمّل نفقه‌اش را هم بايد بكند . اشكال مرحوم شارح به كلام قائل شارح ( ره ) مىفرماين : استدلالى كه نقل شد صحيح نيست زيرا شرطى كه مولى بر مملوك نموده مستلزم اين نيست كه نفقه‌اش را هم بپردازد بلكه اين مملوك همچون اجيرى استكه براى مستأجر بايد كار كند و در عين حال نفقه‌اش بر خودش مىباشد و نيز نظير عبدى است كه مولايش وصيّت كرده بعد از مرگ او براى مدّتى مثلا براى زيد خدمت كند كه مؤنه و نفقه اين مدت بر عهده موصى له نمىباشد . بنابراين مناسب با قاعده آنست كه بگوئيم نفقه وى در اين مدّت بايد از بيت المال تأمين شود و يا از صدقات اداء گردد زيرا اسباب وجوب نفقه شرعا مضبوط و محصور بوده و در بين آنها شرط خدمت وجود ندارد و در هيچ دليلى نيز آن را از اسباب نشمرده‌اند مضافا به اين‌كه اصل برائت مقتضى عدم وجوب مىباشد . قوله : و هل يجب على المولى نفقته الخ : ضمير در [ نفقته ] به مملوك راجعست .