و امّا اينكه گفته شد در عتق مملوك كافر قصد قربت تحقّق پيدا نميكند جواب اين است كه : معتق هميشه مسلمان نيست تا اين بيان كلّيت داشته باشد بلكه بسا مولاى عبد نيز همچون خود عبد كافر است و جاى ترديد نيست اگر چنين مولائى منكر مبدء نباشد در عتق عبدش مىتواند قصد قربت كند يعنى نيّتش از عتق وجه اللّه باشد و لو ثواب بر فعلش مترتّب نباشد چنانچه شرح آن به تفصيل گذشت . و در مسلمان نيز مىتوان قصد قربت را بتقرير ذيل تصوير نمود : مولاى مسلمان گمانش اينستكه وقتى به بنده‌اش كه كافر است احسان نمايد و او را از قيد رقيّت رها كند عبد به دين اسلام راغب شده و بسا اينفعل سبب اسلام آوردنش گردد چنانچه در روايتى از مولانا امير المؤمنين عليه السّلام همين مضمون نقل شده است . و اما در دليل قائلين بوقوع عتق در صورت نذر : ايشان فرمودند : جمع بين روايت سيف بن عميره و روايتى كه از مولانا امير المؤمنين عليه السّلام نقل شده اينست كه چنين تفصيلى بدهيم . جواب اينست كه روايت سيف علاوه بر اينكه سندش بواسطه حسن بن على بن ابى حمزه كه واقفى است ضعيف مىباشد اخص از مدعّى هم هست زيرا مورد آن عتق عبد مشرك است نه مطلق كافر و لو غير مشرك چه آنكه بحث ما در خصوص مشرك يعنى منكر مبدء نيست بلكه در مطلق كافر مىباشد . و اساسا ضرورت و الزامى نداريم كه بين اين روايت كه لفظش از دلالت بر جمع مزبور قاصر است و غير آن جمع نمائيم .