بوده و ضمير تثنيه در [ مقدورهما ] به زوج و زوجه راجع مىباشد و ضمير در [ منه ] به لفظ عربى عائد است . قوله : فان تعذّر تلفّظهما بالعربيّة : ضمير تثنيه در [ تلفّظهما ] به زوج و زوجه راجعست . قوله : اجزء غيرها : يعنى غير العربيّة . قوله : يلقيان عليهما الصّيغة : ضمير تثنيه در [ يلقيان ] به مترجمين و در [ عليهما ] به زوج و زوجه عود مىكند . قوله : بما يحسنانه من اللّغة : ضمير تثنيه در [ يحسنانه ] به زوج و زوجه و ضمير منصوبى آن به ماء موصوله راجع بوده و كلمه [ من اللّغة ] تفسير براى ماء موصوله مىباشد و ترجمه اين عبارت اينست كه به لغتى كه بلد هستند . قوله : و الّا باشرها بنفسه : ضمير فاعلى در [ باشرها ] به حاكم و ضمير مفعولى به القاء صيغه راجع مىباشد . متن : ( و تجب البدأة ) من الرجل ( بالشهادة ، ثم اللعن ) كما ذكر ( و في المرأة بالشهادة ثم الغضب ) و كما يجب الترتيب المذكور تجب الموالاة بين كلماتهما ، فلو تراخى بما يعد فصلا ، أو تكلم بخلاله بغيره بطل . شرح فارسى : مرحوم مصنّف مىفرماين : و : در مرد لازمست ابتداء وى بشهادت پرداخته و پس از آن به لعن و در زن شهادت آغاز شده و سپس غضب . شارح ( ره ) مىفرماين : و همانطور كه ذكر شد ترتيب بين شهادت و لعن يا شهادت و